दिवाळीबद्दलचा सत्य तुमच्यापासून लपवला जातोय – हे वाचल्यानंतर तुम्हीही अवाक व्हाल!

दिवाळी म्हणजे काय

दिवाळी किंवा दीपावली हा प्रकाशाचा हिंदू सण आहे, जो इतर भारतीय धर्मांमध्येही साजरा केला जातो. दिवाळी हा शब्द संस्कृत शब्द दीपावली पासून आला आहे, ज्याचा अर्थ दिव्यांची रांग असा आहे. हा भारतातील प्राचीन आणि सर्वात प्रसिद्ध सणांपैकी एक आहे, जो हिंदू धर्मात विशेष महत्त्व ठेवतो. दिवाळी या नावातच उत्साह आणि आनंद आहे.​

दिवाळी का साजरी केली जाते

दिवाळीच्या दिवशी श्रीराम १४ वर्षांचा वनवास भोगून, महामायावी दानव रावणाचा वध करून माता सीतेसह अयोध्येत परतले होते. ते परतले तेव्हा अमावस्या असल्याने रात्र काळीभोर होती, त्यामुळे त्यांच्या स्वागतासाठी अयोध्धयावासियांनी अयोध्येपासून ते मिथिलापर्यंत संपूर्ण प्रदेश दिव्यांच्या रोषनाईने जगमगून टाकला होता. काही ठिकाणी जैन लोक दिवाळी साजरी करतात कारण भगवान महावीरांना ज्ञानप्राप्ती झाली होती, तर शीख लोक हा सण बंदी छोड दिवस म्हणून साजरा करतात, जो त्यांच्या सहाव्या गुरू, गुरू हरगोविंद जी यांच्या सुटकेचे स्मरण करतो.​

आध्यात्मिक महत्त्व

दिवाळी हा अंधारावर प्रकाशाचा, वाईटावर चांगल्याचा आणि अज्ञानावर ज्ञानाच्या विजयाचे प्रतीक आहे. हा सण अंधारावर प्रकाशाचा, अज्ञानावर ज्ञानाचा, वाईटावर चांगल्याचा आणि निराशेवर आशेचा विजय दर्शवतो. समृद्धीची देवी लक्ष्मी आणि बुद्धीची देवता आणि अडथळे दूर करणारा देव गणेश यांच्याशी देखील व्यापकपणे हा सण संबंधित आहे. दिवाळीची मुळे खोलवर अध्यात्मात रुजलेली आहेत.​

पाच दिवसांचा उत्सव

दिवाळी हा उत्सव साधारणपणे पाच ते सहा दिवस चालतो. हिंदू चंद्रमास आश्विन आणि कार्तिक या महिन्यांत म्हणजे सप्टेंबर आणि नोव्हेंबरच्या मध्यात दिवाळी साजरी केली जाते. पहिला दिवस वसुबारस आहे, ज्या दिवशी गाईची पाडसासह पूजा करतात आणि घरात लक्ष्मीचे आगमन व्हावे म्हणून या पूजा केल्या जातात. दुसरा दिवस धनत्रयोदशी आहे, तिसरा दिवस नरकचतुर्दशी (छोटी दिवाळी), मुख्य लक्ष्मीपूजन आश्विन अमावास्येच्या रात्री केले जाते. चौथा दिवस पाडवा आणि पाचवा दिवस भाऊबीज असा असतो.​

मुख्य परंपरा

दिवाळीचे दिवस म्हणजे नातेवाईकांच्या भेटी, भेटवस्तूंची देवाणघेवाण, मुलांसाठी फटाके आणि नवीन कपडे, दारात रांगोळी, कंदील आणि पणत्यांची आरास. शुभसूचक रांगोळी, वाईट प्रवृत्तीना दूर पाठवून देणारा आकाशदीप, अंधार दूर करून आयुष्यात प्रकाश पसरवून आनंद देत असलेल्या पणत्या ही दिवाळीची अगदी खास वैशिष्ट्ये आहेत. कुटुंबे लक्ष्मी-गणेश पूजा करतात, दिवे लावून घरे सजवतात, मिठाई वाटतात, भेटवस्तूंची देवाणघेवाण करतात आणि फटाके उडवतात. या दिवशी कुटुंबे घरे स्वच्छ करतात आणि त्यांना तेजस्वी दिवे, मातीचे दिवे आणि रंगीबेरंगी रांगोळीने सजवतात.​

प्रत्येकाने काय जाणून घ्यावे

दिवाळी फक्त हिंदू सण नसून इतर धर्मांचे लोक देखील विविध प्रकारे साजरे करतात. हा सण आनंद पसरवणे, कुटुंबासोबत साजरा करणे आणि घरे उजळणे याबद्दल आहे. मराठी लोकांची दिवाळी रमा एकादशीपासून सुरू होते आणि खाणे-पिणे, सणांचा आनंद लुटणे, मित्र-मैत्रिणींच्या भेटी घेणे, एकमेकांच्या घरी फराळाला जाणे यावर केंद्रित असते. हा सण सकारात्मकता, समृद्धी आणि दैवी आशीर्वादाच्या संदेशाने लोकांना एकत्र आणतो. दिवाळीची मुख्य थीम तीच राहते - अंधार आणि वाईटावर प्रकाश आणि चांगुलपणाचा विजय.

लेखिका : श्रद्धा सोनवणे

तुम्ही हे पाहिले बाघू शकता : 

आयुष्यात 'Stuck' झाला आहात? 😵‍💫 स्वामी समर्थांचा हा 1 संदेश फक्त तुमच्यासाठी आहे!

Link : https://gadgiri.blogspot.com/2023/10/stuck-swami-samarth-message.html

दिवाळीबद्दलचा सत्य तुमच्यापासून लपवला जातोय – हे वाचल्यानंतर तुम्हीही अवाक व्हाल!

https://gadgiri.blogspot.com/2025/10/blog-post_93.html

दिवाळी आणि ह्या एक गोष्टीचा संबंध आहे…पण कुणीच सांगत नाही!

https://gadgiri.blogspot.com/2025/10/blog-post_18.html

रायगड - छत्रपती शिवाजी महाराजांचा भगवे ध्वजाचा अभिमान

https://gadgiri.blogspot.com/2025/10/blog-post.html